Maluliyet Sigortası: Kimlere Gerekli?

Kısa cevap: Maluliyet sigortası, hastalık veya kaza sonucu çalışma gücünü kaybeden kişiye gelir ya da toplu ödeme sağlar. Geliri emeğine bağlı olan herkes için gereklidir. Özellikle serbest çalışanlar, tek gelirli haneler, kredi borcu olanlar ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler bulunanlar bu korumaya öncelik vermelidir. Hayat sigortası ölüm riskini karşılar; maluliyet ise "hayatta olup çalışamama" riskini karşılar. İkisi aynı şey değildir.

Maluliyet Sigortası Tam Olarak Neyi Korur?

Korunan şey bir eşya değil, kazanma kapasitendir. Ev, araba, telefon sigortalanır. Ama en değerli varlık genelde gelecekteki maaşların toplamıdır. Bu kapasite kaybolursa bütçenin gelir tarafı çöker, gider tarafı ise aynı kalır. Hatta tedavi masrafıyla artar.

• Sürekli tam maluliyet: Çalışma gücünün büyük ölçüde ve kalıcı olarak kaybı.
• Sürekli kısmi maluliyet: Belirli bir organ veya fonksiyonun kaybı. Ödeme, poliçedeki oran tablosuna göre yapılır.
• Geçici maluliyet: Belirli bir süre çalışamama. Genelde günlük tazminat şeklinde ödenir.

Poliçeler iki ana grupta karşımıza çıkar. Kaza sonucu maluliyet daha ucuzdur ama yalnızca kazaları kapsar. Hastalık sonucu maluliyeti de içeren teminatlar daha kapsamlıdır. Uzun süreli iş göremezliğin büyük bölümü kazadan değil hastalıktan doğar. Bu yüzden sadece kaza teminatı çoğu zaman eksik kalır.

Kimler İçin Öncelikli?

1. Serbest çalışanlar ve şirket sahipleri: Çalışmadıkları gün gelir üretmez. Kurumsal bir destek mekanizması yoktur.
2. Tek gelirli haneler: Yedek gelir kaynağı olmayan ailelerde risk tek kişide toplanır.
3. Konut kredisi veya uzun vadeli borcu olanlar: Taksit devam eder, gelir durur.
4. Fiziksel işlerde çalışanlar: Küçük bir sakatlık bile mesleği tamamen bitirebilir.
5. Kariyerinin başındakiler: Önlerinde uzun bir kazanç dönemi vardır; kaybedecek çok şey demektir.
6. Uzmanlığı bedenine bağlı meslekler: Cerrah, diş hekimi, müzisyen, şoför, kuaför gibi.

Daha az öncelikli olanlar da var. Emekli olmuş, aktif gelire ihtiyaç duymayan biri için gerek azalır. Birikimi yıllarca gideri karşılayacak düzeyde olan kişi de bu riski kendi üstlenebilir. Yani maluliyet sigortası ihtiyacı, birikim arttıkça azalan bir ihtiyaçtır.

Ne Kadar Teminat Almalı?

Basit bir hesapla başla:

• Aylık zorunlu giderini yaz: kira, gıda, faturalar, kredi taksiti, eğitim.
• Bu tutardan, maluliyet halinde devam edecek gelirleri çıkar.
• Kalan açık, gelir tipi teminatta hedeflemen gereken aylık tutardır.
• Toplu ödemeli poliçede ise bu açığı yıllık toplama çevir, kalan çalışma yılınla çarp.

Örnek mantık: aylık açık 20.000 TL ise yıllık 240.000 TL eder. Çalışmaya 15 yıl varsa kaba ihtiyaç 3,6 milyon TL civarına çıkar. Bu tutar korkutucu görünebilir. Amaç birebir tutmak değil, sıfırdan uzaklaşmaktır. Yetersiz teminat, hiç teminatsız kalmaktan iyidir.

Poliçe Seçerken Bakılacak Maddeler

Uygulama Adımları

1. Mevcut korumanı çıkar. İş yerinin grup poliçesi, kredi bağlantılı hayat sigortası, bireysel poliçeler. Hangi risk hangi teminatta yazılı, not al.
2. Açığı hesapla. Yukarıdaki yöntemi kullan. Bütçen zaten yazılıysa bu 10 dakikalık iştir.
3. En az üç teklif al. Aynı teminat tutarı ve aynı maluliyet tanımıyla karşılaştır. Sadece prime bakmak yanıltır.
4. Sağlık beyanını eksiksiz doldur. Kronik rahatsızlık varsa yaz. İstisna görmek, tazminat reddi görmekten iyidir.
5. Poliçeyi bütçeye yerleştir. Prim, gider planında sabit kalem olmalı. Aksatılan prim, korumasız dönem yaratır.
6. Yılda bir gözden geçir. Gelir arttıysa, çocuk olduysa, kredi çekildiyse teminat da güncellenmeli.

Sigorta Acil Durum Fonunun Yerini Almaz

Maluliyet tazminatı hemen ödenmez. Rapor, muayene, oran tespiti sürecine zaman gerekir. Bu boşluğu nakit rezervi kapatır. Sağlıklı bir düzen üç katmanlıdır: 3-6 aylık gideri karşılayan bir acil durum fonu, geçici iş göremezliği karşılayan teminat, kalıcı kayıp için uzun vadeli maluliyet