Ev Sigortası: Hangi Zararları Kapsar?
Kısa cevap: Ev sigortası, poliçede adı geçen riskler nedeniyle evinizde ve eşyalarınızda oluşan maddi zararları karşılar. En yaygın kapsam yangın, yıldırım, infilak, hırsızlık, su baskını ve fırtına gibi kalemlerden oluşur. Deprem teminatı ise ayrı bir başlıktır; zorunlu deprem sigortası (DASK) ile isteğe bağlı ev sigortası birbirinin yerine geçmez. Yani ev sigortası kapsamı, satın aldığınız poliçenin teminat listesiyle sınırlıdır — reklam metniyle değil.
Ev sigortası neyi sigortalar?
Poliçe iki farklı varlığı ayrı ayrı korur. Bunları karıştırmak en sık yapılan hatadır.
- Bina (yapı): Duvarlar, çatı, tesisat, kapı-pencere, sabit dolaplar. Genellikle mal sahibinin ilgi alanı.
- Eşya (muhteviyat): Mobilya, beyaz eşya, elektronik, giyim, mutfak eşyası. Kiracı için asıl önemli olan kısım.
Kiracıysanız binayı sigortalamak size düşmez. Ama eşyanız sigortasız kalır. Ayrıca komşuya verilen zarar için ayrı bir sorumluluk teminatı gerekir.
Standart poliçelerde sık görülen teminatlar
- Yangın, yıldırım, infilak: Çekirdek teminat. Doğalgaz patlaması ve elektrik kaynaklı yangınlar burada değerlendirilir.
- Duman: Alev evinize ulaşmasa da is ve duman zararı karşılanabilir.
- Hırsızlık: Zorla girme koşuluyla çalınan eşya ve kırılan kapı-kilit hasarı.
- Dahili su: Patlayan boru, taşan çamaşır makinesi, komşudan sızan su.
- Sel ve su baskını: Dış kaynaklı su. Dahili sudan farklı bir kalemdir.
- Fırtına, kar ağırlığı, dolu: Çatı uçması, kırılan pencere.
- Kara taşıtı çarpması: Araç bahçe duvarınıza girerse.
- Cam kırılması: Pencere, balkon camı, bazen tezgâh.
- Elektronik cihaz ve elektrik hasarı: Voltaj dalgalanması sonucu bozulan cihazlar.
- Enkaz kaldırma ve geçici konaklama: Ev oturulamaz hale gelirse kira desteği.
Bazı şirketler asistans hizmeti de ekler: tesisatçı, çilingir, elektrikçi. Küçük ama pratikte en çok kullanılan haktır.
Genellikle kapsam dışında kalanlar
- Eskime, aşınma, bakımsızlık, nem ve küf.
- Kasıt ve ihmal; örneğin ocağı açık bırakıp evden çıkmak.
- Uzun süre boş bırakılan evlerdeki hasarlar (süre poliçede yazar).
- Nakit para, mücevher, antika — çoğunda ayrı limit ve kasa şartı vardır.
- Ticari faaliyet kaynaklı zararlar; evden iş yapıyorsanız bildirmeniz gerekir.
- Savaş, nükleer risk, terör (bazı poliçelerde ek teminatla alınabilir).
- Ruhsatsız veya kaçak yapıdaki hasarlar.
Deprem konusu: DASK ile ev sigortası farkı
| Konu | Zorunlu deprem sigortası | İsteğe bağlı ev sigortası |
|---|---|---|
| Kapsam | Sadece bina, deprem ve deprem kaynaklı hasarlar | Yangın, hırsızlık, su, fırtına; ek teminatla deprem |
| Eşya | Kapsam dışı | Muhteviyat teminatıyla mümkün |
| Teminat sınırı | Azami bir üst limit vardır | Beyan edilen bedel kadar |
Pratik yaklaşım: zorunlu poliçeyi yaptır, üzerine ev sigortasında deprem ek teminatını ve eşya bedelini ekle. Zorunlu poliçenin limiti binanın gerçek yenileme maliyetini karşılamayabilir.
Poliçeyi satın almadan önce kontrol listesi
- Bina bedelini doğru hesapla. Piyasa satış fiyatı değil, yeniden inşa maliyeti esas alınır. Arsa payını dâhil etme.
- Eşyayı gerçekçi listele. Odayı oda dolaş, fotoğraf çek, fatura ve fişleri bir klasörde topla.
- Eksik sigorta tuzağına dikkat et. Bedeli düşük beyan edersen hasarda oransal kesinti yapılır.
- Muafiyet ve tenzil oranlarını oku. Bazı teminatlarda hasarın belli bir yüzdesi sizde kalır.
- Alt limitleri sor. Cam, elektronik, kıymetli eşya için toplam bedelin küçük bir yüzdesi ayrılmış olabilir.
- Hasar ödemesi "yeni değer" mi "eski değer" mi? Yeni değer esaslı poliçeler eskime düşmeden öder.
- Bekleme ve bildirim sürelerini not et. Hasarı kaç gün içinde bildirmen gerektiği yazılıdır.
Hasar anında ne yapmalı?
- Güvenliği sağla; gaz ve elektriği kes.
- Hırsızlık ve yangında resmi kayıt oluştur: polis veya itfaiye tutanağı.
- Fotoğraf ve video çek. Hasarlı eşyayı sigortacı görmeden atma.
- Şirketin hasar hattını ara, dosya numarası al.
- Fatura, fiş, ekstre gibi belgeleri hazırla.
- Zararın büyümesini önleyecek acil önlemleri al; masraf makbuzunu sakla.
Bütçe içinde nasıl konumlandırmalı?
Ev sigortası primi aylık bütçede küçük bir kalem tutar; 50-30-20 yaklaşımında zorunlu giderler tarafında yer alır. Yıllık ödemeyi tek seferde yapmak genelde daha ucuzdur. Bunun için yıl içinde küçük bir kenara ayırma alışkanlığı işe yarar — tasarruf oranını artırma ve acil durum f