Eksik Sigorta Nedir? Nasıl Bulanır?
Kısa cevap: Eksik sigorta, poliçedeki teminat tutarının sigortalanan malın gerçek değerinin altında kalması demektir. Böyle bir durumda sigorta şirketi hasarın tamamını değil, teminat ile gerçek değer arasındaki oran kadarını öder. Yani 2 milyon TL değerinde bir daireyi 1 milyon TL üzerinden sigortalarsanız, 200 bin TL'lik yangın hasarında elinize 100 bin TL geçer. Kalan kısım sizin cebinizden çıkar. Eksik sigorta riskini bulmanın yolu basit: poliçedeki sigorta bedelini, malın bugünkü yenileme değeriyle karşılaştırın.
Eksik Sigorta Nasıl Oluşur?
Kimse bilerek düşük teminat almaz. Genellikle şu sebeplerle olur:
- Enflasyon: Poliçe 3 yıl önce yapılmıştır, bedel hiç güncellenmemiştir.
- Prim kaygısı: Primi düşürmek için teminat bilinçli olarak aşağı çekilir.
- Yanlış değer türü: Malın piyasa değeri yerine defter değeri veya alış fiyatı yazılır.
- Eksik beyan: Sonradan alınan eşya, tadilat, makine ya da tıbbi cihaz poliçeye eklenmez.
- Otomatik yenileme: Poliçe her yıl aynı bedelle yenilenir, kimse dosyayı açıp bakmaz.
Oransal Tazminat Nasıl Hesaplanır?
Formül tek satır:
Ödenecek Tazminat = Hasar Tutarı × (Sigorta Bedeli ÷ Gerçek Değer)
Örnekle bakalım. Konut eşyası gerçek yenileme değeri 800.000 TL olsun.
| Poliçe Bedeli | Sigortalama Oranı | 100.000 TL Hasarda Ödeme | Cebinizden Çıkan |
|---|---|---|---|
| 800.000 TL | %100 | 100.000 TL | 0 TL |
| 600.000 TL | %75 | 75.000 TL | 25.000 TL |
| 400.000 TL | %50 | 50.000 TL | 50.000 TL |
| 200.000 TL | %25 | 25.000 TL | 75.000 TL |
Dikkat edin: küçük hasarda bile kesinti uygulanır. Birçok kişi "zarar teminat limitinin altında kaldı, tamamı ödenir" sanır. Öyle olmaz. Kesinti oransaldır ve her hasarda işler. Üstüne muafiyet varsa ondan da düşülür.
Eksik Sigortayı 20 Dakikada Bulma Yöntemi
- Poliçeleri tek yere toplayın. Konut, iş yeri, kasko, sağlık, hayat. PDF hâlinde bir klasör yeterli.
- Sigorta bedellerini yazın. Konutta bina ve eşya ayrı kalemdir; ikisini de not edin.
- Bugünkü yenileme değerini tahmin edin. Bina için metrekare × güncel inşaat maliyeti. Eşya için oda oda liste yapıp yeniden satın alma fiyatını toplayın.
- Oranı hesaplayın. Poliçe bedeli ÷ tahmini değer. Sonuç 0,90'ın altındaysa eksik sigorta riski var.
- Kasko için kılavuz değere bakın. Araç değeri poliçede sabit değil, kasko değer listesine göre belirlenir; yine de aracınıza sonradan eklenen donanımı beyan etmediyseniz o kısım teminatsızdır.
- Sağlık ve hayatta limitleri kontrol edin. Yıllık limit, oda-yatak farkı, meslek grubu ve teminat kapsamı kâğıt üstünde ne diyorsa odur.
- Eksik varsa zeyilname isteyin. Poliçe süresi bitmeden bedel artırımı yapılır; sadece fark prim ödenir.
Konut, Eşya ve İş Yerinde Doğru Bedel Ne Olmalı?
- Bina: Arsa payı hariç, yeniden inşa maliyeti. Satış fiyatı değil. Satış fiyatı arsayı içerir, bu yüzden şişkindir.
- Eşya: Bugün sıfırdan almanın maliyeti. Beyaz eşya, mobilya, elektronik, giysi, mutfak. Çoğu insan burada en az %40 eksik tahmin yapar.
- Kıymetli eşya: Ziynet, tablo, koleksiyon genelde alt limitle sınırlıdır. Ayrı beyan ve bazen ekspertiz gerekir.
- İş yeri: Demirbaş, makine, emtia ve kira kaybı ayrı ayrı yazılır. Emtia stoğu mevsimsel dalgalanıyorsa en yüksek stok seviyesini esas alın.
Eksik Sigortayı Önleyen Pratik Araçlar
- Enflasyon koruma klozu: Sigorta bedelini poliçe içinde otomatik artırır. Teklif aşamasında sorun.
- Yeni değer esası: Eskime payı düşülmeden ödeme yapılmasını sağlar. Primi biraz yükseltir, hasar anında en çok işe yarayan maddedir.
- Eksik sigorta muafiyeti (sigortacının feragati): Bazı poliçelerde belirli bir sapmaya kadar oransal kesinti uygulanmaz. Genel şartlarda yazılı olup olmadığına bakın.
- Yıllık gözden geçirme: Poliçe yenileme tarihini takvime kurun. Tadilat, ye
© 2026 Sigorta Portföyü